Slider
< terug naar nieuwsbrief

Tip van uw boekhandel


Na zijn overlijden vonden de vrienden van Erik Satie in zijn klerenkast vijftien identieke kostuums, mosterdgeel, in één keer voor Satie gemaakt. Twee ervan waren gedragen. Na lezing van zo’n detail luister je toch anders naar Satie’s overbekende Gymnopedies.

In ieder verhaal uit Stedevaart staat wel een detail dat je zo de diepte in trekt. Over de schilder Morandi: ‘De rand van zijn hoed was juist breed genoeg om zijn verlegenheid te verbergen, die als een tic onder zijn licht trillende oogleden lag.’ Net als in Baltische zielen krijgen de beschreven personen maximaal kleur, warmte en diepte.

In elk verhaal van Stedevaart is een specifieke stad – van Middelharnis tot Kyoto en van Yamoussoukro tot Bergamo – het decor voor de levensbeschrijving van een bijzonder mens van vlees en bloed: een musicus, een schilder, een boekbinder, een schrijver, etc.

En wat werd ik weer blij van al die verhalen. Omdat u met mijn blijheid niks kunt, heb ik mij afgevraagd waarom het lezen van Jan Brokken toch zo’n groot genoegen is. Het bekende antwoord, lees de kranten, is: hij is zo’n groot verteller. Maar wat is dat, een groot verteller? En vooral: waarom, waardoor, waarin is juist Jan Brokken zo’n groot verteller?

Bij een groot verteller hang je aan zijn lippen. Je vergeet dat je leest en je zit, of beter nog: je leeft midden in het verhaal.

Waarom hang je aan iemands lippen? Jan Brokken verleidt je met het ritme van zijn zinnen en zijn alinea’s. Het is een rustig ritme met logische accenten waarin zowel de clichés als de moeilijke woorden ontbreken. Een voorbeeld uit het verhaal over architect Frank Gehry en Bilbao. Jan Brokken beschrijft de stad zoals hij die in 1970 bezocht.

Rokende fabriekspijpen. Draaiende kranen. Een oorverdovend kabaal alsof de hele stad uit hoogovens, staalpletterijen en scheepswerven bestond. Dichte smog in het rivierdal. Vervallen villa’s waarvan op het middaguur alle luiken gesloten waren. Zwartgeblakerde flats en bankgebouwen. Een loodzware, vochtige hitte. Vijandige claxonnades.

Maar met alleen vorm, zonder inhoud die de luisteraar boeit, wordt geen verteller groot. Kijkend naar grote vertellers zie je dat de luisteraars van Vondel of Homerus verhalen wilden horen over voorvaderlijke helden en over de machten die steden maakten of vernietigden.

De luisteraars van Jan Brokken lezen liever over mensen uit onze wereld van kunst en cultuur. En al die mensen krijgen in Stedevaart van de schrijver hun eigen, unieke podium. Spannend is het verhaal van Frank Gehry die Bilbao een nieuw gezicht gaf, aangrijpend het verhaal over cellist Boris Raiskin (eenzaamheid is een diepe put) en ontroerend persoonlijk is het verhaal van Brokken zelf over z’n eerste onverwachte zoen; ruw afgeweerd en nooit vergeten.

Lees Stedevaart en zeg ja tegen het leven.

Sinds 1987 is Herman Krans advocaat in Zutphen. Hij houdt zijn hele leven al van boeken (‘Wat is er leuker dan boeken?’) en werkt met groot genoegen op vrijdagavond en zaterdag in de winkel van zijn vrouw Ine.

Inschrijven nieuwsbrief