Slider
< terug naar eerder van ad ten bosch

September 2016, boekverkoper in Zutphen, 1977

Mijn vader overleed op 5 oktober 1977, aan de gevolgen van reuma. Zijn handen en vingers waren vergroeid en hij kon zich nauwelijks nog bewegen. Op het laatst gaf ik hem een arm en tilde hem als het ware iets van de grond. De verlichting aan zijn beengewrichten betaalde hij met verhevigde pijn aan zijn schouders.

In die periode onderhandelde hij over de verkoop van de zaak. Na zijn plotselinge dood tapte de aspirant-koper uit een ander vaatje en stelde wat was afgesproken ter discussie. De familie had een acuut probleem en daar hoopte hij zijn voordeel mee te doen. Je hebt van die mensen.

Na een lang verblijf in N-Amerika was ik hier in een baantje niet op mijn gemak. Zonder ervaring en zonder de juiste papieren besloot ik de boekhandel over te nemen, waarmee tevens een eind kwam aan deze lelijke onderhandeling. De boekwinkel was vader altijd dierbaar geweest, en ik heb hem nooit anders gekend dan als een eerzaam man; karakterloosheid zou deze geheugenplaats niet bezoedelen.

27 november 1977 volgde ik hem als boekverkoper te Zutphen op. Een mooi bestaan, al had ik geen idee, ik was typograaf van beroep.

Door zijn ziekte was de zaak achterop geraakt, aanbiedingen waren overgeslagen, de voorraad was verouderd. Ik herinner me – het was in de sinterklaasperiode – de grote vraag naar Kruistocht in spijkerbroek. Het duurde even eer ik wist waar je die kon bestellen en de moed had er een stapel van te nemen.

Moeder hielp in het begin met de winkel, met haar ging ik voor het eerst naar de boekenbeurs, zij stelde me aan de uitgeversvertegenwoordigers voor en maande me er tot voorzichtigheid. Ik hoorde er voor het eerst: ‘Dat zou je vader nooit gedaan hebben.’

Elke dag verkeerde ik in de omgeving van wie ik zo miste. Dagelijks kwam ik hem tegen, overal zijn handschrift, in kladjes, aantekeningen, rekeningen – ik zette het kasboek voort waar hij was gebleven. Ook doemde hij doorlopend op in gesprekken met klanten die uitgebreid bij hem wilden stilstaan. De zaak mocht in verval zijn, hij kon tegen een stootje, vader had over de jaren voor een goede reputatie gezorgd en die goodwill kreeg ik soms zo in de schoot geworpen.

Tijdens dit begin wilde een klant een stapel boeken apart ingepakt hebben, kunstboeken van een Amerikaanse uitgever – ik zie die nog voor me, witte gebonden delen. Boeken werden nog niet met stickers of computerkaarten geleverd maar met potlood geprijsd.

De getallen wekten een gevoel van gemis in me op en ik klampte me vast aan het krachtige handschrift. Was dat wat uiteindelijk van hem zou beklijven? Ik zakte weg in een herinnering, zag de hand die deze getallen had geschreven, de goedverzorgde nagels, hoorde het tikken ervan op de ivoren pianotoetsen. Het duurde dan ook alvorens de vraag tot me doordrong:

“Het zijn cadeautjes. Wilt u de prijsjes eruit gummen?”

Inschrijven nieuwsbrief