Slider
< terug naar

Historische atlas van Zutphen – Torenstad aan Berkel en IJssel

Zutphen, ontstaan op de plaats waar de rivieren de IJssel en de Berkel samenkomen, is ouder dan tot nu toe werd aangenomen. Aanvankelijk bepaalden schriftelijke bronnen het beeld van de vroegste geschiedenis van Zutphen, maar inmiddels is uit archeologisch onderzoek gebleken dat de nederzetting veel ouder is. Bovendien is gebleken dat de waterhuishouding in en rond de stad een veel grotere ontwikkeling heeft doorgemaakt dan is vastgelegd. Bouwhistorisch onderzoek wijst uit dat Zutphen tot de oudste volwaardige stedelijke centra van Nederland behoort. Zutphen heeft zich ontwikkeld van handelsstad in de Middeleeuwen via kwartiershoofdstad en garnizoensstad in de vroegmoderne tijd en door stadsuitbreidingen in de laatste twee eeuwen tot middelgrote provinciestad.

Willem Frijhoff, Michel Groothedde en Christiaan te Strake baseerden hun Historische atlas van Zutphen vooral op historische bronnen uit het regionaal Archief Zutphen en het Stedelijk Museum. Opmerkelijk is het hoofdstuk over het grote tufstenen paltscomplex uit de elfde eeuw. Dit curieuze gebouw is uniek in Nederland, maar wie het liet bouwen en waar het ooit voor diende blijft een raadsel. Een ander hoofdstuk behandelt de militaire geschiedenis, aangezien de vesting lange tijd de stedelijke ruimte heeft bepaald. En er is een hoofdstuk gewijd aan de invloedrijke rol van de adel in Zutphen en omgeving. Dat de stad als adellijke residentie heeft gediend blijkt onder meer uit een achttiende-eeuwse reisgids. Maar ook de negentiende-eeuwse stedenbouwkundige vernieuwingen, mogelijk gemaakt door de Vestingwet van 1874, de verwoestingen in de Tweede Wereldoorlog, de wederopbouw in de jaren erna, en al dan niet uitgevoerde uitbreidingsplannen komen aan bod.
Hoofdstukken als ‘Torenstad’ over het oude torensilhouet van Zutphen, het huidige logo van de stad, ‘Hanzestad’, ‘Patriottenstad’, ‘Verkeerscentrum’, ‘Parkstad’, ‘Industriestad’ en ‘Spirituele stad’ (met aandacht voor Zutphen als antroposofische stad) laten zien dat een chronologische en een thematische aanpak mooi samengaan. Tot slot een extra hoofdstuk over Zutphen buiten de landsgrenzen met onder meer een detail van een kaart uit 1753 met ‘Zutphens Bay’ voor de kust van Sumatra en een satellietfoto van de krater ‘Zutphen’ op Mars.

Bij elke kaart hoort een verklarende tekst en aanvullend beeldmateriaal, variërend van oude en nieuwe kaarten en cartografische reconstructies tot schilderijen, prenten en foto’s. Een feest van herkenning voor de lezer die de stad kent, maar ook interessant voor buitenstaanders en bezoekers.

Inschrijven nieuwsbrief