Slider
< terug naar eerdere favorieten

Herman over Verzamelde gedichten

Heb je last van de zorgen van alle tijden rond liefde en dood, lees dan Wigman; geen liefdesleed of Wigman dichtte erger, geen doodsangst of Wigman schreef zwarter. Bijvoorbeeld in de regel: Straks lig ik daar en wordt mijn haar gekamd.

Gelukkig word je niet van de gedichten van Menno Wigman. Denk maar aan zijn beroemde regel: Waarom houdt men steeds korter van elkaar? Hij leefde trouwens ook ongelukkig kort. Hij overleed vorig jaar op de leeftijd van 51 jaar.

Gelukkig word je er niet van, maar literatuur máákt ook niet gelukkig, aldus Adriaan van Dis in zijn feestrede voor onze boekhandel. Literatuur kan je wel losscheuren van je nietszeggend comfortabele rosé met ochtendkrant, en literatuur kan je weerbaar maken. Dit laatste nu doen de gedichten van Menno Wigman.

Het ritme is eenvoudig, de woorden zijn eenvoudig en als je ooit zelf een beetje ritme aan wat woorden hebt proberen te geven, dan weet je hoe ontzettend moeilijk dat is en hoe weinig mensen dichterlijke Jip en Janneke-taal kunnen schrijven. Wigman kon het.

Zoals F. Starik (ook al dood) het zei bij de gedichten die Wigman voor eenzame doden maakte: ‘Ook die laatste jaren, dat hij gebukt ging onder een snel verslechterende gezondheid, dat hij nauwelijks nog schreef, vond hij altijd de ruimte om een gedicht voor een eenzame dode te schrijven. Dat ging steevast gepaard met een hoop aarzelingen, zuchten en tegenzin, maar hij schreef altijd een gedicht om in te lijsten, met van die gebeeldhouwde zinnen, die lezen alsof ze er altijd al waren, alsof ze niet eerst hoefden worden opgeschreven.’

En zo is het maar net: zinnen die lezen alsof ze er altijd al waren. Nu het toch herfst is de eerste drie regels van het gedicht Mala Sombra (uit de bundel Zwart als kaviaar):

November. Roken en de dag doorkomen,
niemand die je mist. Het jaar wordt oud
en ruikt naar doorgeroest verdriet.

De Verzamelde gedichten zijn bezorgd door Neeltje Maria Min en Rob Schouten en zijn prachtig uitgegeven bij Prometheus. We mogen er best eventjes heel gelukkig van worden.

Inschrijven nieuwsbrief