Slider
< terug naar nieuwsbrief

De kunst van het schrijven

Foto © Ingrid Zweverink


Schrijven is een vak. Je kunt het leren. Een rubriek met tips voor ambitieuze amateurschrijvers. Deze keer van Annegreet van Bergen, van wie zojuist verschenen is: Een [ongewone] geschiedenis van doodgewone dingen, een bundeling van columns die zij schreef voor het Historisch Nieuwsblad.

Wat is mijn doelgroep? Dat vraag ik me bij het schrijven altijd af. In negen van de tien gevallen is dat voor mij het algemene publiek. Dat was al zo toen ik in 1982 als pas afgestudeerde econoom bij de Volkskrant begon. Daar op de financiële redactie vonden ze dat ook iemand met 4-HAVO je verhalen moest kunnen begrijpen. Nog steeds heb ik die ambitie, waarbij ik het een sport vind om  laagdrempelig te schrijven zonder dat academici of hbo’ers dat merken.

Ik vermijd moeilijke woorden (of leg ze uit) en knip een zin, wanneer hij te lang wordt, in tweeën. Taal is voor mij een vehikel, een middel om een verhaal te vertellen. Taal is geen doel op zich. Als ik ze al kon verzinnen, dan nog zou ik niet strooien met ingenieuze taalkunstjes of knappe woordspelingen. De schoonheid van taal kan namelijk ook afleiden. Mijn lezers hoeven niet steeds te verzuchten ‘wat zegt ze dat toch mooi’. Ik hoop hooguit dat ze achteraf denken ‘wat is dat prettig geschreven’.

Voordat ik echt ga schrijven, laat ik mijn gedachten over de mogelijke onderdelen van het verhaal gaan, het liefst op de fiets of tijdens een wandeling. Wat er dan precies gebeurt weet ik niet, maar na verloop van tijd ontstaat de verhaallijn vanzelf. De belangrijkste punten noteer ik met pen op papier. Intussen fladderen er zinsneden in mijn hoofd, later hele zinnen. Dan ga ik achter mijn computer zitten en begint het feitelijke schrijven. Wanneer er een ruwe schets op het beeldscherm staat, ga ik ‘tutten’. Ik schuif met tijd- en plaatsbepalingen, gooi zinnen om, kies andere woorden. Na heel wat schuren, schaven en schilderen (en vaak een paar nachtjes slapen) heb ik een tekst waarvan ik hoop dat hij mijn bedoelingen helder aan de lezer overbrengt.

Anders dan vroeger bij de Volkskrant neem ik nu ruim de tijd om een verhaal te schrijven. Mijn belangrijkste tip: stel niet uit, ga bijtijds aan de slag, wanhoop niet en blijf rustig zoeken naar de juiste woorden om je verhaal te vertellen. Omdat mijn echtgenoot P. een neus heeft voor te grote gedachtesprongen, vraag ik hem altijd mijn stukken als eerste te lezen. Nog een tip: zoek een lieve, maar kritische eerste lezer.

Annegreet van Bergen (Enschede, 1954) is econoom en journalist. Ze werkte voor onder andere de Volkskrant en Elsevier en was van 2006 tot 2015 columnist van de Stentor. Ze is auteur van de bestsellers De lessen van burn-out, Gouden jaren en Het goede leven.

Inschrijven nieuwsbrief