Slider
< terug naar eerder van ad ten bosch

Augustus 2017, over juffrouw Smit

Juffrouw Smit (rechts)


Ik weet niet beter of juffrouw Smit zit links tegenover mijn vader aan het grote bureau, achter het grote meubel achterin de winkel – dat we het orgel noemden – aan het raam, uitkijkend op een binnenplaatsje en op het pand aan de Rosmolensteeg. Ik vermoed dat ze als meisje van 15 bij vaders voorganger Hagenbeek in dienst is getreden en als vrouw van 65 bij vader met pensioen is gegaan.

Ze bleef ongetrouwd en heeft altijd het ouderlijk huis aan de Warnsveldseweg bewoond, nummer 126, samen met een eveneens ongetrouwd gebleven broer en zus. Broer werkte als vertegenwoordiger, zus op kantoor bij Reesink.

Korfbalspelen bij ZKC vormde het hoogtepunt uit haar jeugd.
Toen vader een liefde opvatte voor mijn moeder, vroeg ze een loonsverhoging, althans, volgens moeder.

Ze was goed in het maken van sinterklaassurprises, op pakjesavond stond immer een doos voor de deur met zorgvuldig gekozen geschenken en goede gedichten.

Tot het eind van haar leven liep ze de winkel binnen, om ‘even de lucht op te snuiven,’ zoals ze dat zei. Dat was te begrijpen, haar hele werkzame leven had zich hier afgespeeld. Het was een genoegen haar bij te praten want weinig belangstelling was zo oprecht als die van haar. Ze was de bescheidenheid zelve.

Tijdens de verbouwing in het voorjaar van 1979 overhandigde ze me twee velletjes A4 met een nogal cryptisch verslag over het antiquariaat, dat vroeger in het pand aan de Rosmolensteeg was gevestigd en thans de kinderboeken huisvest. Het feit dat het binnenplaatsje werd overdekt en de tussenmuren werden gesloopt, kortom, dat het decor waartegen ze een halve eeuw had aangekeken verdween, moet haar verdriet hebben gedaan en tot het schrijven van deze herinnering hebben aangezet. Ik heb haar verslag nooit anders gelezen dan als een in memoriam voor een geheugenplaats.

Na haar dood belde een familielid van haar. Juffrouw Smit had boeken voor mij opzij gelegd, mooie uitgaven o.a. De monumenten van geschiedenis en kunst van het kwartier Zutfen. Op het schutblad in vaders handschrift en door hem gesigneerd

1 september 1925 – 1 september 1965

In het slot van haar verslag over het antiquariaat had ze geschreven: ‘De laatste vijf jaar kan ik niet meer beoordelen, maar de rest zal wel bekend zijn.’ Aangezien dat in 1979 was, moet ze vijf jaar eerder met pensioen zijn gegaan, en met het oog op de datering in Het kwartier van Zutfen duidt dat op een dienstverband van een halve eeuw. Ik kan me niet voorstellen dat iemand de boekwinkel langer heeft gediend.

Het enige andere boek met opdracht dat ze voor mij had achtergelaten was de Verzamelde Gedichten van J.C. Bloem, in een gebonden editie van A.A.M. Stols uit 1947. Ze heeft me verteld van Bloems bezoeken aan de winkel en van zijn scheiding van Clara Eggink, waarna hij in pension Derkshof aan de Rijksstraatweg in Warnsveld een kamer nam en zij hem vaak vanuit haar huis over de Warnsveldse weg heeft zien lopen. Tijdens de bevrijding van Zutphen woonde hij weer even samen met Clara en zoon Wim op de Deventerweg.

De opdracht in de Verzamelde Gedichten luidde:

Voor Riek Smit, ter herinnering aan 15 Augustus ’46 – 1 Juli 1947
Lex Castermans

Inschrijven nieuwsbrief